Text

Filsafat dan Penelitian Ilmu-ilmu Sosial

---

Buku berjudul \\\\\\\\\\\\\\\"Filsafat & Penelitian Ilmu-Ilmu Sosial\\\\\\\\\\\\\\\" karya Rusadi Kantaprawira ini menyajikan pembahasan komprehensif mengenai landasan filosofis serta metodologi yang digunakan dalam melakukan penelitian di bidang ilmu-ilmu sosial. Pada sampulnya, buku ini menampilkan latar belakang nuansa langit berawan dan laut lepas dengan ilustrasi sekelompok orang yang sedang mendayung perahu tradisional bercadik. Ilustrasi visual tersebut menjadi metafora simbolis bagi proses pencarian kebenaran ilmiah dan penjelajahan pemikiran sosial yang penuh tantangan. Selain menyajikan konsep teoritis, buku ini juga dirancang sebagai panduan praktis bagi mahasiswa, peneliti, dan akademisi dalam memahami kerangka berpikir filosofis guna menggarap riset sosial yang sistematis serta dapat dipertanggungjawabkan secara ilmiah.\\\\\\\\r\\\\\\\\nKATA PENGANTAR................................................................ v\\\\\\\\r\\\\\\\\nDAFTAR ISI................................................................................ ix\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 1: FILSAFAT DAN PENGEMBANGAN ILMU.................. 1\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.1. Pengantar............................................................................... 1\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.2. Pengamatan Terhadap Gejala-gejala Alam....................... 21.3. Pengamatan Terhadap Gejala-gejala Kemasyarakatan.... 4\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.4. Rasa Ingin Tahu: Kunci Pengembangan Ilmu................... 7\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.5. Kebeluntahuan Manusia: Jawaban Sementara................ 8\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.6. Kajian Filsafat: \\\\\\\\\\\\\\\"Tanpa Batas\\\\\\\\\\\\\\\"?.............................................. 11\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n1.7. Ontologi, Epistemologi Sampai Aksiologi........................ 131.8. Kegiatan Refleksi.................................................................. 15\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 2: PENDIDIKAN UNIVERSITER DALAM PENGEMBANGAN ILMU DAN PENGABDIANNYA KEPADA MASYARAKAT: Tinjauan Falsafati................... 19 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n2.1. Pengantar............................................................................... 19 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n2.2. Kemampuan Akliyah, Kalbiyah dan Amaliyah dalam Pendidikan dan Pengajaran Universiter................... 202.3. Pengaruh Timbal Balik Kemajuan Budaya dan Teknologi Terhadap Masyarakat......................................... 21 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n2.4. Pengembangan Ilmu Di Universitas.................................. 34 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n2.5. Metode Ilmiah dalam Pelayanan Kepada Masyarakat... 38\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 3: KEGIATAN BERFILSAFAT DAN PENGEMBANGAN ILMU............................................................ 453.1. Pengantar............................................................................... 45 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.2. Peran Otak Manusia............................................................. 46 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.3. Eksplorasi dan Pengembaraan Ilmiah............................... 48 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.4. Batas dan Isi Kemampuan Manusia................................... 48 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.5. Manusia Visioner.................................................................. 513.6. Kreativitas Manusia.............................................................. 52 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.7. Kemampuan Ilmu: \\\\\\\\\\\\\\\"Forecast\\\\\\\\\\\\\\\"............................................ 54 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.8. Ilmu-ilmu Baru........................................................................ 63 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n3.9. Teori dalam Ilmu-ilmu Sosial............................................... 653.10. Ilmu Yang Mapan................................................................ 66 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 4: ILMU EKSAKTA, ILMU-ILMU ALAM, ILMU-ILMU SOSIAL DAN HUMANIORA: Kaitan Satu Sama Lain... 69 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.1. Pengantar............................................................................... 694.2. Proses Falsifikasi dan Kebenaran Baru.............................. 70 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.3. Fungsi Metodologi dalam Pengembangan Ilmu................ 71 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.4. Metode Kualitatif dan Kuantitatif...................................... 72 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.5. Kompleksitas Interaksi Manusia........................................ 73 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.6. Syarat Metode Kuantitatif dan Kualitatif........................... 754.7. Peran Rasa Ingin Tahu, Temuan dan Tingkat Perkembangan Mutakhir Ilmu................................................... 76 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.8. Raihan Ilmiah Selalu dalam Tahap Berproses................... 79 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.9. Kulminasi dan Integrasi Optimal Akal, Kalbu dan Amal: Melahirkan Ilmu..................................................... 804.10. Ilmu Pasti.............................................................................. 81 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.11. Ilmu-ilmu Alam.................................................................... 85 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.12. Ilmu-ilmu Sosial................................................................... 86 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.13. Humaniora............................................................................ 914.14. Sifat Relatif Ilmu-ilmu Sosial............................................. 93 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.15. Hubungan Penelitian dengan Pembangunan Teori Baru................................................................................. 94 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n4.16. Manusia Mencari Alternatif............................................... 95 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 5: MANUSIA DAN MASYARAKAT SEBAGAI OBYEK STUDI....................................................................... 975.1. Pengantar............................................................................... 97\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n5.2. Integrasi Manusia dengan Alam......................................... 98\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n5.3. Pengembangan Ilmu: Tindakan Kreatif............................. 99\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n5.4. Kembali Ke Induk Ilmu: Filsafat.......................................... 101\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n5.5. Mahluk Berjiwa sebagai Obyek Studi................................ 104BAB 6: KEMAJUAN ILMU DAN PENGETAHUAN: Penataan Kelembagaan.................................................... 107 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n6.1. Pengantar............................................................................... 107 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n6.2. Peran Budaya dalam Pengembangan Ilmu....................... 109 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n6.3. \\\\\\\\\\\\\\\"To Know\\\\\\\\\\\\\\\" dan \\\\\\\\\\\\\\\"Knowing\\\\\\\\\\\\\\\"................................................. 1166.4. Peran Filsafat dalam Turus Ilmu-ilmu Sosial..................... 127 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n6.5. Pertanyaan Kritis Berkenaan dengan Pengembangan... 129 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n6.6. Revitalisasi Ilmu-Ilmu Sosial............................................... 134 \\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 7: MASA DEPAN ILMU........................................................ 139. Pengantar............................................................................... 139\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n7.2. Proses Fertilisasi Silang, Proses Diferensiasi dan Proses Konvergensi........................................................ 141\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n7.3. Penggunaan Ilustrasi Verbal dalam Ilmu-Ilmu Alam......... 150\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n7.4. Mayoritas Filsuf Berlatar Eksak........................................... 155\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n7.5. Kodrat Dasar Ilmu Alam dan Ilmu Sosial......................... 166BAB 8: ALIRAN PASCA-POSITIVISME................................... 169\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n8.1. Pengantar............................................................................... 169\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n8.2. \\\\\\\\\\\\\\\"Bias\\\\\\\\\\\\\\\" dalam Penelitian......................................................... 170\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\n8.3. Metode \\\\\\\\\\\\\\\"Verstehen\\\\\\\\\\\\\\\" yang Naturalistik-Humanistik....... 178\\\\\\\\r\\\\\\\\n\\\\\\\\r\\\\\\\\nBAB 9: Epilog: KEDEWASAAN ILMU-ILMU SOSIAL............. 185DAFTAR PUSTAKA................................................................... 191\\\\\\\\r\\\\\\\\nINDEKS........................................................................................... 199

---

Ketersediaan

Informasi Detail

Judul Seri

-

No. Panggil

300.72

Penerbit

Bandung : AIPI Bandung., 2009

Deskripsi Fisik

xii + 204 hal. 21 x 14 cm

Bahasa

Indonesia

ISBN/ISSN

9789792474794

Klasifikasi

300.72

Tipe Isi

-

Tipe Media

-

Tipe Pembawa

-

Edisi

-

Subjek

filsafat
Ilmu Sosial

Info Detail Spesifik

-

Pernyataan Tanggungjawab

-

Versi lain/terkait

Lampiran Berkas

Komentar

---

Anda harus masuk sebelum memberikan komentar